Kennisbank

Amerikaanse bedrijven controleren het internet.
Hier zijn de cijfers.

63% van alle cloud infrastructuur. 80% van alle analytics. 90% van de reverse proxy markt. Het internet is gebouwd op Amerikaanse servers, beheerd door Amerikaanse bedrijven, onder Amerikaanse wetgeving. Dit zijn de cijfers, laag voor laag.

Laag 1: Cloud infrastructuur — 63% Amerikaans

Alles begint bij de cloud. De servers waarop websites draaien, waarop bedrijfssoftware staat, waarop data wordt opgeslagen. En die cloud is overweldigend Amerikaans.

Volgens Synergy Research Group (Q1 2026) verdelen drie Amerikaanse bedrijven het leeuwendeel van de wereldwijde cloud markt:

  • Amazon Web Services (AWS): 28%
  • Microsoft Azure: 21%
  • Google Cloud Platform: 14%

Samen: 63% van de totale cloud markt. In publieke cloud is dat 67%. De kwartaalomzet van deze drie bedrijven samen: $128,6 miljard. Op jaarbasis meer dan een half biljoen dollar. De Amerikaanse cloud markt alleen is groter dan heel Azië-Pacific bij elkaar.

Wat betekent dat concreet? Als je bedrijf draait op AWS, Azure of Google Cloud — en de kans is groot dat dat zo is, direct of indirect — dan staat je data op servers van een Amerikaans bedrijf dat onder de CLOUD Act valt. De Amerikaanse overheid kan die data opvragen zonder dat er een Europese rechter aan te pas komt.

Europese alternatieven bestaan. Hetzner en OVH zijn serieuze spelers. Maar met 2,2% en 2,5% marktaandeel staan ze in de schaduw van de Amerikaanse drie. Het verschil in schaal is niet subtiel — het is een factor 10.

De EU erkent het probleem. Volgens de Europese Commissie is de EU voor meer dan 80% van haar technologie afhankelijk van niet-EU landen. Voor cloud specifiek is dat 70%. De Cloud and AI Development Act (CADA) moet de Europese datacenter capaciteit binnen 5-7 jaar verdrievoudigen. Maar dat is een plan, geen realiteit.

Laag 2: Reverse proxy en CDN — Cloudflare zit overal

Als je een website bezoekt, is de kans groot dat je verkeer niet direct naar de server van die website gaat. Het gaat eerst door een reverse proxy — een tussenstation dat het verkeer ontsleutelt, inspecteert en doorstuurt. En dat tussenstation is bijna altijd Amerikaans.

Volgens W3Techs (juni 2026):

  • Cloudflare: 23,3% van alle websites wereldwijd, 83,4% marktaandeel binnen de categorie
  • Amazon CloudFront: 1,7% van alle websites, 6,0% marktaandeel
  • Fastly: 0,9% van alle websites, 3,3% marktaandeel

Amerikaans totaal: meer dan 90% van de reverse proxy markt.

Cloudflare alleen bedient bijna een kwart van het hele internet. Dat is niet overdreven — het is letterlijk wat de cijfers zeggen. LinkedIn, ChatGPT, Shopify, Discord, Zoom, X.com, Vimeo: ze draaien allemaal achter Cloudflare. Als Cloudflare een storing heeft, merkt een kwart van het internet dat.

En het gaat verder dan websites

Cloudflare levert ook JavaScript via zijn CDN dienst CDNJS. Dat is het netwerk dat miljoenen websites gebruiken om externe scripts te laden. Het marktaandeel van CDNJS: 48,5% van alle JavaScript CDN's. Google Hosted Libraries volgt met 31,0%. Samen bedienen twee Amerikaanse bedrijven bijna 80% van alle extern geladen JavaScript op het internet.

Wat betekent dat? Als Cloudflare besluit — of gedwongen wordt — om bepaald verkeer te blokkeren, raakt dat niet alleen websites die Cloudflare als proxy gebruiken. Het raakt elke website die scripts laadt via CDNJS. Dat is bijna de helft van het internet.

"Cloudflare is het internet. Niet een onderdeel ervan. 83% van alle reverse proxy verkeer gaat door hun servers. Als één Amerikaans bedrijf een kwart van alle websites bedient, is dat geen marktaandeel. Dat is infrastructuur."

Hoeveel Amerikaans is jouw website?

Onze gratis scanner detecteert automatisch welke externe diensten je website laadt — van Cloudflare en Google Analytics tot Meta Pixel en Google Fonts. Scan je website en zie binnen 30 seconden waar je data naartoe gaat.

Laag 3 en 4: DNS en analytics — Google volgt bijna de helft van het internet

DNS: het adresboek van het internet

DNS vertaalt domeinnamen (zoals wiwi.nl) naar IP adressen. Zonder DNS werkt geen enkele website. En ook hier domineren Amerikaanse bedrijven.

Volgens W3Techs (juni 2026):

  • Cloudflare: 17,3% — de grootste DNS provider ter wereld
  • GoDaddy Group: 10,0%
  • Amazon (Route 53): 3,5%
  • Google: 2,6%

Meer dan 33% van alle websites gebruikt een Amerikaanse DNS provider. Cloudflare is niet alleen de grootste reverse proxy — het is ook de grootste DNS dienst. Eén bedrijf, twee kritieke lagen van het internet.

Analytics: Google volgt 45% van alle websites

Dit is misschien het meest schokkende cijfer in dit hele artikel.

Volgens W3Techs (juni 2026):

  • Google Analytics: 45,2% van alle websites wereldwijd — 80,5% marktaandeel
  • Meta Pixel (Facebook): 8,9% van alle websites — 15,9% marktaandeel
  • Microsoft Clarity: 3,9% van alle websites — 6,9% marktaandeel

Google alleen volgt bijna de helft van het hele internet. Elke bezoeker op die 45% van alle websites wordt gelogd door Google: welke pagina's ze bezoeken, hoe lang ze blijven, waar ze vandaan komen, wat ze klikken. Dat is niet een steekproef. Dat is massasurveillance als verdienmodel.

Het Europese alternatief? Matomo: 1,5% van alle websites, 2,6% marktaandeel. Dat is niet een eerlijke strijd. Maar het verschil is dat Matomo self-hosted kan draaien: je data blijft op je eigen server en wordt met niemand gedeeld. We hebben er een uitgebreid artikel over geschreven. En als je wilt weten wat Google precies over je bezoekers verzamelt, lees dan wat Google weet over je bezoekers.

80,5% marktaandeel. Dat is wat Google Analytics heeft in de analytics markt. Vier van de vijf websites die analytics gebruiken, sturen hun bezoekersdata naar Google. En Google is een advertentiebedrijf. Je bent niet de klant — je bezoekers zijn het product.

Laag 5 en 6: E-mail en AI — de onzichtbare lagen

E-mail: Google + Microsoft = 30%+ (en dat is een onderschatting)

Volgens W3Techs verwerkt Google (Gmail) 17,3% en Microsoft 13,5% van alle e-mail voor websites — samen 30,8%. Maar dat cijfer is gebaseerd op MX records van websites en onderschat de werkelijkheid fors. In de zakelijke markt — waar het om gaat — domineren Microsoft 365 en Google Workspace de markt. De meeste schattingen zetten hun gezamenlijke aandeel in zakelijke e-mail boven de 80%.

E-mail is het gevoeligste onderdeel van je digitale infrastructuur. Het bevat contracten, offertes, klantcommunicatie, wachtwoordresets, financiële gegevens. Als iemand toegang heeft tot je e-mail, heeft diegene toegang tot je hele bedrijf. En beide bedrijven vallen onder de CLOUD Act. Lees in ons artikel over Amerikaanse diensten vervangen welke Europese alternatieven er zijn.

AI: vrijwel 100% Amerikaans

Alle grote AI modellen zijn Amerikaans:

  • OpenAI (ChatGPT, GPT-5.5) — USA
  • Anthropic (Claude) — USA
  • Google (Gemini) — USA

Het enige noemenswaardige Europese alternatief is Mistral (Frankrijk), maar dat is een fractie van de omvang van de Amerikaanse spelers. Anthropic is gewaardeerd op €380 miljard, OpenAI op €852 miljard. Mistral op €20 miljard.

En het risico is bewezen. In juni 2026 schakelde de Amerikaanse overheid Anthropic's beste modellen wereldwijd uit — van de ene op de andere dag, zonder waarschuwing. Honderden miljoenen gebruikers verloren hun AI tool. Bedrijven die producten hadden gebouwd op die modellen stonden met lege handen. Eén politiek besluit in Washington, en de wereld voelt het.

De USA en China samen controleren ongeveer 90% van alle AI rekenkracht wereldwijd. Europa heeft op dit moment geen volwaardig alternatief voor frontier AI. Dat is niet een gat in de markt — dat is een strategische kwetsbaarheid.

Het totaalplaatje: laag voor laag Amerikaans

Neem alle lagen bij elkaar en het beeld wordt duidelijk:

  • Cloud (IaaS/PaaS): 63% — AWS 28% + Azure 21% + GCP 14% (Synergy Research Q1 2026)
  • Reverse proxy: ~90% marktaandeel — Cloudflare 83,4% + CloudFront 6% (W3Techs juni 2026)
  • DNS: ~33% van alle websites (W3Techs juni 2026)
  • Analytics: 80,5% marktaandeel — Google alleen (W3Techs juni 2026)
  • E-mail (zakelijk): ~80%+ — Microsoft 365 + Google Workspace
  • AI (frontier modellen): ~95%+ — OpenAI + Anthropic + Google
  • Totale tech afhankelijkheid EU: 80% is niet-EU (Europese Commissie)
  • Cloud afhankelijkheid EU: 70% is niet-EU (Europees Parlement)
  • AI rekenkracht: 90% gecontroleerd door USA + China (Epoch AI)

Er is geen laag van het internet waar een Europees bedrijf kan opereren zonder Amerikaanse infrastructuur aan te raken — tenzij het een bewuste keuze maakt om dat te vermijden.

Het cascade effect

Het gevaarlijkste aan deze concentratie is niet dat één laag faalt. Het is dat de lagen met elkaar verbonden zijn. Cloudflare levert DNS én reverse proxy én JavaScript CDN. Google levert cloud én analytics én e-mail én AI. Als één bedrijf problemen krijgt — een storing, een sanctie, een politiek besluit — cascadeert dat door meerdere lagen tegelijk.

Dat is geen hypothetisch scenario. Het is al gebeurd:

  • Rusland (2022): Microsoft en Google schakelden terecht alle diensten uit voor Russische bedrijven na de invasie van Oekraïne. De sancties waren gerechtvaardigd — maar ze bewezen dat het mechanisme bestaat om complete landen af te sluiten.
  • Anthropic (juni 2026): de Amerikaanse overheid schakelde twee AI modellen uit voor honderden miljoenen gebruikers wereldwijd. Geen waarschuwing, geen overgangsperiode.
  • ICC rechter (2026): een Sloveense rechter woonachtig in Nederland verloor toegang tot haar Apple account, Amazon, Visa, Mastercard en PayPal omdat Trump haar sanctioneerde voor haar werk bij het Internationaal Strafhof. Niet haar bedrijf — haar hele digitale leven.

De mechanismen bestaan. De bereidheid om ze te gebruiken is bewezen. De enige vraag is: wie is de volgende?

Europese alternatieven: ze bestaan, per laag

Bij elke laag die we hebben besproken, bestaat een Europees alternatief. Niet altijd even groot, niet altijd even gepolijst — maar functioneel en onafhankelijk van de Amerikaanse overheid.

  • Cloud / Hosting: AWS, Azure, Google Cloud → Hetzner (DE), OVH (FR), Europese hosting
  • Reverse proxy / CDN: Cloudflare, CloudFront → BunnyCDN (SI), KeyCDN (CH), of directe hosting
  • DNS: Cloudflare, GoDaddy, Amazon → deSEC (DE), Europese DNS providers
  • Analytics: Google Analytics → Self-hosted Matomo
  • E-mail: Microsoft 365, Google Workspace → Proton Mail (CH), Tuta (DE), Mailbox.org (DE)
  • AI: OpenAI, Anthropic, Google → Mistral (FR)

De overstap is niet altijd eenvoudig, maar het is mogelijk. En het begint bij bewustzijn: weten hoe diep de afhankelijkheid gaat. Dat is wat dit artikel laat zien.

In ons artikel Amerikaanse diensten vervangen behandelen we per dienst hoe je de overstap maakt — van e-mail en analytics tot fonts en captcha. Inclusief concrete stappen, kosten en tijdsinvestering.

Wat wij doen: Wiwi draait volledig op Europese infrastructuur. Europese servers, self-hosted analytics, geen Google Fonts, geen Cloudflare, geen Amerikaanse tussenpartijen. Niet omdat het makkelijker is — maar omdat we vinden dat de data van onze klanten niet thuishoort op Amerikaanse servers. Dat is een bewuste keuze.
Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

De webcijfers (reverse proxy, DNS, analytics, e-mail, JavaScript CDN) komen van W3Techs, dat dagelijks de top 10 miljoen websites analyseert. De cloud marktcijfers komen van Synergy Research Group (Q1 2026). De EU afhankelijkheidscijfers komen van de Europese Commissie en het Europees Parlement. De AI rekenkracht cijfers komen van Epoch AI.
Niet letterlijk. Maar de USA heeft chokepoints op elke laag. De precedenten zijn er: Russische bedrijven verloren terecht toegang tot Microsoft en Google na de illegale invasie van Oekraïne, Anthropic's AI modellen werden wereldwijd uitgeschakeld, een ICC rechter in Nederland verloor toegang tot vrijwel alle Amerikaanse diensten. Het internet als geheel stopt niet, maar je bedrijf kan wel stil komen te liggen als de diensten waarvan je afhankelijk bent worden geblokkeerd.
Ja. Cloudflare bedient 23,3% van alle websites als reverse proxy en heeft 83,4% marktaandeel in die categorie. Het is ook de grootste DNS provider ter wereld (17,3%) en levert via CDNJS bijna de helft van alle extern geladen JavaScript. Eén Amerikaans bedrijf zit in drie kritieke lagen van het internet tegelijk.
Juist omdat het gratis is. Google's verdienmodel is data. Google Analytics geeft je inzicht in je bezoekers, maar het geeft Google inzicht in 45% van het hele internet. Elke bezoeker op elke website met Google Analytics wordt gevolgd. Die data gebruikt Google voor advertenties, profilering en productontwikkeling. Bovendien is Google Analytics in meerdere EU landen beoordeeld als in strijd met de AVG. Lees meer in ons artikel over Google Analytics alternatieven.
Begin bij je website — dat is het makkelijkst. Vervang Google Analytics door self-hosted Matomo, host je fonts zelf, verwijder onnodige Amerikaanse scripts. Stap daarna over op Europese e-mail (Proton Mail, Tuta). Overweeg Europese hosting als je nu op AWS of Azure draait. Lees onze complete gids over het vervangen van Amerikaanse diensten voor concrete stappen.
Ja, steeds meer. De Cloud and AI Development Act (CADA) moet de Europese datacenter capaciteit verdrievoudigen. De EU investeert €75 miljoen in federale cloud infrastructuur. ASML investeerde €1,3 miljard in het Franse AI bedrijf Mistral. Amsterdam heeft een 10 jarenplan voor volledige digitale autonomie. Maar het gaat langzaam — en de afhankelijkheid is nu. De Europese Commissie erkent dat 80% van de EU technologie niet-EU is.

Wil je weten hoe afhankelijk jouw website is?

Scan je website gratis en zie direct welke Amerikaanse diensten je laadt. Van analytics en fonts tot CDN's en tracking pixels. Wij helpen je om elke laag te vervangen door een Europees alternatief.

Scan je website Europese hosting bekijken