Google Analytics alternatieven
die privacyvriendelijk zijn.

Google Analytics is het meest gebruikte analytics platform ter wereld. Het is ook het meest privacy-onvriendelijke. In dit artikel vergelijken we de alternatieven en leggen we uit waarom wij kiezen voor self-hosted Matomo.

Waarom Google Analytics een probleem is

Google Analytics draait op meer dan 85% van alle websites die analytics gebruiken. Het is gratis, krachtig en geintegreerd met het hele Google ecosysteem. Dus waarom zou je het vervangen? Drie redenen: privacy, juridisch risico en datakwaliteit.

Google is niet gratis, jij bent het product

Google Analytics is gratis omdat jij niet de klant bent. Je bezoekers zijn het product. Google verzamelt bezoekersdata via Analytics en combineert die met data uit Search, Gmail, YouTube, Maps en hun advertentienetwerk om gedetailleerde profielen van individuele gebruikers op te bouwen. Die profielen worden verkocht aan adverteerders. Elke bezoeker op jouw website levert data op die Google verkoopt. Je betaalt niet met geld maar met de privacy van je bezoekers.

Juridisch risico onder de AVG

In 2022 oordeelde de Oostenrijkse privacyautoriteit dat het gebruik van Google Analytics in strijd is met de AVG. De Franse CNIL volgde met hetzelfde oordeel. De reden: Google stuurt persoonsgegevens (IP-adressen, cookie identifiers) naar servers in de USA waar ze niet adequaat beschermd zijn onder Europees recht. De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens volgt dezelfde lijn. Het EU-US Data Privacy Framework biedt enige bescherming, maar privacy experts twijfelen aan de houdbaarheid ervan. Met Google Analytics op je website accepteer je een juridisch risico dat elk moment kan veranderen.

Cookiebanner vernietigt je data

Omdat Google Analytics cookies plaatst, heb je een cookiebanner nodig die bezoekers om toestemming vraagt. Onderzoek toont dat 30 tot 40% van de bezoekers niet-essentiele cookies weigert. Dat betekent dat je Google Analytics data een derde van je verkeer mist. Je baseert je beslissingen op onvolledige data. Hoeveel bezoekers heb je echt? Welke pagina's presteren het best? Waar komen je bezoekers vandaan? Je weet het niet zeker, want een groot deel wordt niet gemeten.

"Het ironische aan Google Analytics: het is het populairste analytics platform ter wereld en tegelijkertijd het meest onbetrouwbare. Niet vanwege de technologie, maar omdat de cookiebanner die het vereist een derde van je data blokkeert."

De privacyvriendelijke alternatieven vergeleken

Er zijn inmiddels tientallen alternatieven voor Google Analytics. We beperken ons tot de vier meest relevante voor Nederlandse bedrijven en vergelijken ze op de factoren die er toe doen.

Matomo (onze keuze)

Matomo (voorheen Piwik) is een open-source analytics platform dat je op je eigen server kunt installeren. Dat is de cruciale eigenschap: self-hosted betekent dat alle data op jouw server blijft. Niet bij Matomo, niet bij een cloud provider, niet in de USA. Op jouw server, in jouw datacenter, onder jouw controle.

Matomo biedt een volledig feature-set die vergelijkbaar is met Google Analytics: bezoekers, paginaweergaven, bouncepercentage, verkeersbronnen, conversie tracking, e-commerce tracking, event tracking, heatmaps (via plugin), session recordings (via plugin) en meer. Er is een uitgebreide marketplace met gratis en premium plugins die de functionaliteit uitbreiden. Het dashboard is vergelijkbaar met wat je gewend bent van Google Analytics, maar dan zonder de data naar Google te sturen.

Self-hosted Matomo kan geconfigureerd worden om volledig cookievrij te draaien. Geen cookies betekent geen cookiebanner nodig. Geen cookiebanner betekent 100% van je bezoekers wordt gemeten, in plaats van 60-70% bij Google Analytics met een cookiebanner. Dat maakt je data betrouwbaarder, niet minder.

Kosten: Gratis (open-source). Je betaalt alleen voor hosting (die je al hebt als je een website host) en eventuele premium plugins uit de marketplace. Matomo biedt ook een cloud versie aan (vanaf €19/maand), maar die draait op hun servers. Wij gebruiken uitsluitend de self-hosted versie op onze eigen servers.

Self-hosted Matomo is onderdeel van elk hostingpakket dat wij aanbieden.

Plausible Analytics

Plausible is een lichtgewicht analytics tool uit Estland. Het is cookievrij, AVG compliant en toont je de basismetrics op een simpel eenpagina dashboard: bezoekers, paginaweergaven, verkeersbronnen, locaties. Het is bewust minimalistisch: geen segmenten, geen funnels, geen e-commerce tracking, geen heatmaps. Als je alleen wilt weten hoeveel bezoekers je hebt en waar ze vandaan komen, is Plausible voldoende.

Kosten: Vanaf €9/maand (cloud only). Plausible biedt ook een self-hosted versie aan maar die is complexer om op te zetten dan Matomo. Europese servers, data in de EU.

Nadeel: Beperkte functionaliteit. Geen e-commerce tracking, geen conversie funnels, geen custom dimensies, geen marketplace met plugins. Voor een simpele website prima, voor een webshop of een website met complexe conversiedoelen te beperkt.

Fathom Analytics

Fathom is een Canadees bedrijf dat cookievrije analytics aanbiedt met EU data isolatie. Vergelijkbaar met Plausible qua simpliciteit maar met iets meer features: UTM tracking, event tracking en een API. Het verwerkt data via EU-gebaseerde servers en bewaart geen persoonsgegevens.

Kosten: Vanaf $15/maand (cloud only, geen self-hosted optie). Duurder dan Plausible met vergelijkbare functionaliteit.

Nadeel: Canadees bedrijf, geen self-hosted optie. Je data staat wel op EU servers maar het bedrijf valt onder Canadese wetgeving. En net als Plausible: beperkte functionaliteit voor geavanceerde analytics behoeften.

Simple Analytics

Simple Analytics is een Nederlands bedrijf dat cookievrije analytics aanbiedt. Net als Plausible en Fathom is het een simpele tool die basismetrics toont. Het bijzondere: het is een Nederlands bedrijf dat volledig in de EU opereert.

Kosten: Vanaf €9/maand (cloud only). Nederlands bedrijf, EU servers.

Nadeel: Dezelfde beperking als Plausible en Fathom: minimale functionaliteit. Geen self-hosted optie. Je bent afhankelijk van hun cloud dienst.

Matomo self-hosted vs
Google Analytics.

De twee uitersten vergeleken.

Matomo self-hosted

  • Data op je eigen server
  • Geen cookies, geen cookiebanner nodig
  • 100% van je bezoekers gemeten
  • Open-source, volledige controle
  • Uitgebreide marketplace met plugins
  • E-commerce tracking beschikbaar
  • Nul juridisch risico

Google Analytics

  • Data op servers van Google (USA)
  • Cookies vereist, cookiebanner verplicht
  • 60-70% van bezoekers gemeten (rest weigert cookies)
  • Gesloten platform, Google bepaalt de regels
  • Beperkt tot wat Google aanbiedt
  • E-commerce tracking beschikbaar
  • Juridisch grijs gebied onder AVG

Matomo geeft je betere data, meer controle en nul juridisch risico. Gratis.

Waarom wij kiezen voor self-hosted Matomo

We hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar alle alternatieven voordat we onze keuze maakten. Dit is waarom Matomo self-hosted de beste optie is voor ons en voor onze klanten:

Volledige feature-set

Matomo is het enige privacy-alternatief dat qua functionaliteit in de buurt komt van Google Analytics. Bezoekers, paginaweergaven, bouncepercentage, sessieduur, verkeersbronnen, campagne tracking (UTM), conversie doelen, funnels, e-commerce tracking, event tracking, custom dimensies, segmenten, vergelijkingen over perioden. Plausible, Fathom en Simple Analytics bieden een fractie hiervan. Voor een simpele blog is dat genoeg, maar voor een bedrijfswebsite of webshop heb je de diepere inzichten nodig die alleen Matomo biedt.

Marketplace met plugins

Net als WordPress heeft Matomo een marketplace met honderden gratis en premium plugins. Heatmaps, session recordings, A/B testing, form analytics, SEO keywords, custom reports, white label dashboards en nog veel meer. Die marketplace is uniek onder de privacy-alternatieven. Plausible, Fathom en Simple Analytics hebben geen plugin systeem. Wat ze aanbieden is wat je krijgt, niet meer en niet minder. Matomo groeit mee met je behoeften.

Self-hosted: data verlaat nooit je server

Dit is de kernreden. Bij Matomo self-hosted draait de software op dezelfde server als je website. De analytics data wordt verzameld, verwerkt en opgeslagen op jouw server. Die verlaat nooit de server. Niet naar Matomo (het bedrijf), niet naar een cloud provider, niet naar enig ander bedrijf. De data is van jou, volledig en onvoorwaardelijk. Geen verwerkersovereenkomst nodig met een derde partij, want er is geen derde partij. Bij Plausible, Fathom en Simple Analytics staat je data op hun cloud servers. Europees, maar wel bij een ander bedrijf.

Cookievrij configureerbaar

Matomo kan geconfigureerd worden om geen cookies te plaatsen. In die modus wordt een combinatie van IP-adres (geanonimiseerd), user agent en andere browser kenmerken gebruikt om bezoekers te herkennen. Het resultaat is betrouwbare analytics zonder cookies en dus zonder cookiebanner. 100% van je bezoekers wordt gemeten. Geen data verlies door cookie weigering.

Open-source en toekomstbestendig

Matomo is open-source (GPL licentie). De code is publiek, controleerbaar en door iedereen te auditen. Als Matomo (het bedrijf) morgen zou stoppen, draait de software gewoon door op je server. Er is een actieve community van duizenden developers die bijdragen aan de codebase. Dat is een fundamenteel ander risicoprofiel dan bij een SaaS dienst die van vandaag op morgen kan stoppen of van eigenaar kan veranderen.

Gratis

De self-hosted versie is volledig gratis. Geen maandelijkse kosten, geen limiet op paginaweergaven, geen limiet op websites. Je betaalt alleen voor de serverruimte die het gebruikt (minimaal) en eventuele premium plugins als je die nodig hebt. Bij onze managed hosting is Matomo standaard inbegrepen en geconfigureerd.

"Wij hebben elke privacy-analytcs tool onderzocht die er is. Matomo self-hosted is de enige die de volledige feature-set biedt die een bedrijf nodig heeft, volledig op eigen servers draait en een marketplace heeft voor uitbreidingen. Het is niet de simpelste optie, maar het is de beste."

Overstappen van Google Analytics naar Matomo

Het vervangen van Google Analytics door Matomo is technisch eenvoudig. Dit is wat erbij komt kijken:

Installatie

Matomo wordt geinstalleerd op je server. Bij onze hosting doen wij dat als onderdeel van de setup. Het is een PHP applicatie met een MySQL database. De installatie duurt minder dan een uur inclusief configuratie van cookievrije tracking, IP anonimisering en de juiste privacy instellingen.

Tracking code vervangen

Het Google Analytics script op je website wordt vervangen door het Matomo tracking script. Bij een WordPress website is dat een kwestie van een stukje code aanpassen of een plugin configureren. Bij onze custom gebouwde websites is de tracking code onderdeel van het theme en passen we het direct aan.

Cookiebanner verwijderen

Als Matomo cookievrij is geconfigureerd, kun je je cookiebanner verwijderen. Althans het analytics gedeelte ervan. Als je website andere cookies gebruikt (advertentie, social media, marketing automation) heb je de banner nog steeds nodig voor die cookies. Maar als je website, zoals de onze, geen externe scripts laadt, kun je de cookiebanner compleet verwijderen. Een schonere ervaring voor je bezoekers en een hogere conversie voor jou.

Historische data

Matomo biedt een Google Analytics import tool die je historische GA data kan importeren. Zo verlies je geen historische inzichten bij de overstap. De import is niet perfect (niet alle dimensies komen 1-op-1 overeen) maar je behoudt de trends en vergelijkingen die je nodig hebt.

Wat je direct merkt

Na de overstap merk je twee dingen direct. Ten eerste: je bezoekersaantallen gaan omhoog. Niet omdat je meer bezoekers hebt maar omdat je nu 100% meet in plaats van 60-70%. De 30-40% die eerder cookies weigerde wordt nu ook gemeten. Ten tweede: je website laadt sneller. Het Google Analytics script (gtag.js of analytics.js) is zwaarder dan het Matomo tracking script, vooral als het gecombineerd is met Google Tag Manager. Minder externe scripts betekent snellere laadtijden.

Bij onze hosting inbegrepen. Alle websites en webshops die wij hosten hebben standaard self-hosted Matomo Analytics. Geconfigureerd zonder cookies, met IP anonimisering en met de juiste privacy instellingen. Het dashboard is bereikbaar via een apart subdomein en de data staat op dezelfde server als je website. Geen extra kosten, geen aparte licentie, geen extern bedrijf dat je data verwerkt. Bekijk onze hosting pakketten.

Welk alternatief past bij jou?

De keuze hangt af van je behoeften, je technische situatie en je budget:

Kies Matomo self-hosted als:

  • Je volledige controle wilt over je data (data verlaat nooit je server)
  • Je een uitgebreide feature-set nodig hebt (funnels, e-commerce, events, segmenten)
  • Je een webshop hebt en e-commerce tracking nodig hebt
  • Je wilt kunnen uitbreiden met plugins uit de marketplace
  • Je al een server hebt (of managed hosting afneemt) waar Matomo op kan draaien
  • Je geen maandelijkse analytics kosten wilt betalen

Kies Plausible of Simple Analytics als:

  • Je alleen basismetrics nodig hebt (bezoekers, paginaweergaven, bronnen)
  • Je geen eigen server hebt en er geen wilt
  • Je een simpele blog of informatieve website hebt zonder complexe conversiedoelen
  • Je bereid bent €9+/maand te betalen voor gemak

Blijf bij Google Analytics als:

  • Je actief Google Ads draait en de integratie met GA4 nodig hebt voor advertentie optimalisatie
  • Je bereid bent het juridische risico te accepteren
  • Je het verlies van 30-40% data door cookie weigering accepteert
  • Je de privacy van je bezoekers niet als prioriteit ziet

Voor de meeste bedrijven die wij helpen is Matomo self-hosted de juiste keuze. Het biedt de functionaliteit die je nodig hebt, de privacy die je bezoekers verdienen en de datakwaliteit die je beslissingen vereisen. Zonder maandelijkse kosten en zonder juridisch risico.

"De beste analytics tool is niet de tool met de meeste features. Het is de tool die je betrouwbare data geeft zonder de privacy van je bezoekers te schenden. Dat is Matomo self-hosted."

Welke trackers gebruikt jouw website?

Scan je website en zie direct welke analytics en tracking scripts actief zijn.

Veelgestelde vragen over Google Analytics alternatieven.

De self-hosted versie is 100% gratis en open-source. Je betaalt alleen voor serverruimte en eventuele premium marketplace plugins. Er is ook een Matomo Cloud versie vanaf €19/maand, maar die gebruiken wij niet.
Qua functionaliteit zeer vergelijkbaar. Bezoekers, paginaweergaven, verkeersbronnen, conversies, e-commerce tracking, events, funnels, segmenten. Het belangrijkste verschil: bij Matomo is je data completer en veiliger.
Niet voor analytics als Matomo cookievrij is geconfigureerd. Als je website geen andere niet-essentiele cookies plaatst, kun je de cookiebanner volledig verwijderen.
Ja, Matomo heeft een Google Analytics import tool. Je historische data wordt geimporteerd zodat je trends en vergelijkingen behoudt.
Bij self-hosted: op je eigen server. Bij onze hosting staat dat op onze servers in Nederland. De data verlaat nooit de EU.
Ja, mits correct geconfigureerd. Self-hosted Matomo met cookievrije tracking en IP anonimisering voldoet volledig aan de AVG.
Ja, significant minder. Basismetrics alleen: bezoekers, paginaweergaven, verkeersbronnen. Geen funnels, segmenten, e-commerce tracking, events of marketplace.
Omdat je data dan op servers van Matomo staat. Bij self-hosted staat alles op je eigen server. Volledige controle, geen afhankelijkheid.
Bij onze hosting klanten: gratis. Matomo is standaard inbegrepen. Bij een nieuwe website is het automatisch geconfigureerd.
Ja. Conversie doelen, funnels, event tracking, e-commerce tracking. Alles wat je nodig hebt om te meten of je website zijn doel bereikt.
Het dashboard is vergelijkbaar met Google Analytics. Als je GA hebt gebruikt, vind je je weg in Matomo.
Vraag ze waarom. Als het voor Google Ads optimalisatie is, is dat valide. Anders is het geen goede reden om de privacy van je bezoekers te riskeren.

Wil je overstappen naar
privacyvriendelijke analytics?

Bij onze hosting is self-hosted Matomo standaard inbegrepen. Geen extra kosten, geen configuratie gedoe.